Make-up is voor veel mensen een vast onderdeel van de dagelijkse routine. Van foundation en mascara tot lippenstift en blush: we gebruiken heel wat producten om onszelf mooi te voelen en onze persoonlijke stijl te benadrukken. Maar heb je er weleens bij stilgestaan welke impact jouw make-up heeft op het milieu?

De productie van cosmetica vraagt grondstoffen, water en energie. Daarnaast kunnen ingrediënten in het milieu terechtkomen en zorgen verpakkingen voor afval. Gelukkig kun je met bewuste keuzes je beautyroutine duurzamer maken, zonder dat je hoeft in te leveren op kwaliteit of uitstraling. Maar hoe herken je milieuvriendelijke make-up en waar let je het beste op?

1. Kijk verder dan groene verpakkingen

Make-up met een groene verpakking, natuurlijke kleuren of afbeeldingen van bladeren lijkt al snel milieuvriendelijk. Toch zegt de uitstraling van een product weinig over de werkelijke impact ervan.

Merken gebruiken soms termen zoals eco, green, clean beauty en natuurlijk om hun producten aantrekkelijker te maken. Deze termen hebben niet altijd een vaste, wettelijk beschermde betekenis. Daardoor is het niet altijd duidelijk wat een merk precies belooft.

Bekijk daarom de informatie op de verpakking en de website van het merk. Geeft het merk uitleg over de ingrediënten, de herkomst van grondstoffen, de productie en de verpakking? Hoe concreter en transparanter de informatie, hoe beter je kunt beoordelen of een product bij jouw duurzame keuzes past.

2. Kies bewust voor ingrediënten

De ingrediënten van make-up spelen een belangrijke rol in de mogelijke milieubelasting. Sommige grondstoffen vragen veel water, energie of landbouwgrond om geproduceerd te worden. Andere ingrediënten kunnen moeilijk afbreken in het milieu of bijdragen aan vervuiling.

Dat betekent niet dat één type ingrediënt altijd goed of slecht is. De uiteindelijke impact hangt af van onder meer de herkomst, de productiemethode, de gebruikte hoeveelheid en de manier waarop een stof in het milieu terechtkomt.

Let bijvoorbeeld op de volgende punten:

• Microplastics: bepaalde cosmetische producten kunnen synthetische polymeerdeeltjes bevatten. De Europese Unie heeft regels ingevoerd die het gebruik van bepaalde synthetische polymeermicrodeeltjes beperken.
• Grondstoffen op basis van palmolie: deze kunnen bijdragen aan ontbossing wanneer ze niet verantwoord worden geproduceerd. Kijk waar mogelijk naar informatie over de herkomst en verantwoorde inkoop.
• Minerale pigmenten: ingrediënten zoals mica worden gebruikt om make-up glans te geven. De winning ervan kan sociale en ecologische problemen veroorzaken. Transparantie over de toeleveringsketen is daarom belangrijk.
• Biologisch afbreekbare ingrediënten: deze kunnen in bepaalde omstandigheden voordelen bieden, maar de term alleen garandeert niet dat een volledig product onschadelijk is voor het milieu.

Laat je niet uitsluitend leiden door een lange lijst met ingrediënten die je niet herkent. Kijk vooral naar betrouwbare informatie en de totale impact van het product.

3. Herken betrouwbare keurmerken

Keurmerken kunnen helpen om duurzamere cosmetica te herkennen. Ze geven aan dat een product of merk aan bepaalde criteria voldoet, afhankelijk van het keurmerk.

Enkele voorbeelden zijn:

• COSMOS Organic en COSMOS Natural: keurmerken voor natuurlijke en biologische cosmetica met criteria voor onder andere ingrediënten en productie.
• NATRUE: een keurmerk dat eisen stelt aan natuurlijke en biologische cosmetica.
• The Vegan Society: helpt je producten te herkennen die voldoen aan de criteria voor veganistische producten.
• Leaping Bunny: richt zich op het vermijden van dierproeven binnen de gecontroleerde product- en leveranciersketen.

Belangrijk om te weten: deze keurmerken betekenen niet allemaal hetzelfde. Veganistische make-up bevat bijvoorbeeld geen dierlijke ingrediënten, maar is niet automatisch milieuvriendelijker. Ook een natuurlijk product kan een aanzienlijke ecologische voetafdruk hebben.

Controleer dus altijd waarop een keurmerk precies betrekking heeft en of het relevant is voor jouw prioriteiten.

4. Kies voor navulbare en recycleerbare verpakkingen

Make-up wordt vaak verkocht in kleine verpakkingen van plastic, glas en metaal, soms gecombineerd in één product. Denk aan mascara, lippenstift, poederdoosjes en foundationflacons. Wanneer deze verpakkingen moeilijk uit elkaar te halen zijn, is recyclage niet altijd eenvoudig.

Een eenvoudige manier om afval te beperken, is kiezen voor producten met minder verpakkingsmateriaal.

Let bijvoorbeeld op:

• Navulbare poederdoosjes en make-uppaletten.
• Verpakkingen die gemakkelijk leeg te maken zijn.
• Materialen die lokaal daadwerkelijk gerecycleerd kunnen worden.
• Producten zonder overbodige buitenverpakking.
• Merken die een goed uitgewerkt hervul- of terugnamesysteem aanbieden.

Een glazen verpakking is niet automatisch de duurzaamste keuze. Glas is zwaar om te vervoeren en recyclage vraagt energie. Het belangrijkste is hoe vaak je een verpakking kunt gebruiken, welke materialen erin zitten en wat er na gebruik mee gebeurt.

De meest duurzame verpakking is vaak degene die je zo lang mogelijk kunt blijven gebruiken.

5. Minder make-up kopen is ook duurzamer

Een van de eenvoudigste manieren om je ecologische voetafdruk te verkleinen, is minder producten kopen die je niet nodig hebt.

Nieuwe collecties, tijdelijke aanbiedingen en sociale media verleiden ons gemakkelijk tot impulsaankopen. Het resultaat? Make-up die ongebruikt in een lade blijft liggen en uiteindelijk over de houdbaarheidsdatum gaat.

Probeer daarom eerst te bekijken wat je al hebt. Heb je echt een nieuwe blush nodig, of kun je de producten die je bezit op verschillende manieren gebruiken?

Deze gewoontes helpen:

• Maak een lijstje voordat je nieuwe make-up koopt.
• Koop alleen producten die je regelmatig zult gebruiken.
• Kies waar mogelijk voor multifunctionele producten, zoals een blush die je ook als lipkleur kunt gebruiken als dat volgens de gebruiksinstructies geschikt is.
• Laat je niet uitsluitend overtuigen door trends of kortingsacties.
• Gebruik producten op een hygiënische manier en respecteer de houdbaarheid.

Minder kopen bespaart niet alleen grondstoffen en verpakkingen, maar vaak ook geld.

6. Let op dierproefvrij én vegan

Duurzame make-up wordt soms verward met dierproefvrije of vegan make-up. Hoewel deze eigenschappen belangrijk kunnen zijn, betekenen ze niet hetzelfde.

Dierproefvrije cosmetica verwijst naar producten die voldoen aan bepaalde criteria rond dierproeven. In de Europese Unie zijn dierproeven voor cosmetische producten en ingrediënten onder specifieke wettelijke voorwaarden verboden. Toch kunnen internationale regelgeving, de volledige toeleveringsketen en de betekenis van claims zoals cruelty-free voor verwarring zorgen.

Vegan make-up bevat geen ingrediënten van dierlijke oorsprong. Denk aan bijenwas, karmijn, lanoline en bepaalde dierlijke eiwitten. Er bestaan plantaardige of synthetische alternatieven, maar ook die moeten op hun milieueffect worden beoordeeld.

Wil je zowel dierenwelzijn als het milieu meewegen? Combineer dan informatie over dierproeven en ingrediënten met aandacht voor productie, verpakking en transport.

7. Kies niet automatisch voor natuurlijke make-up

Natuurlijke make-up kan een goede keuze zijn als je bewust wilt omgaan met bepaalde ingrediënten. Toch is natuurlijk niet per definitie duurzamer dan synthetisch.

Plantaardige grondstoffen kunnen bijvoorbeeld landbouwgrond, water en energie vereisen. Bovendien kunnen sommige natuurlijke ingrediënten een grote ecologische voetafdruk hebben wanneer ze van ver worden vervoerd of op een niet-duurzame manier worden geteeld.

Synthetische ingrediënten kunnen in bepaalde gevallen juist efficiënter worden geproduceerd of een stabieler product opleveren dat langer meegaat.

Ook de samenstelling van het volledige product is belangrijk. Een make-upproduct met natuurlijke ingrediënten in een wegwerpverpakking is niet automatisch een betere keuze dan een product met zorgvuldig geselecteerde synthetische ingrediënten in een navulbare verpakking.

Vergelijk daarom het volledige plaatje en laat je niet alleen leiden door woorden als natuurlijk en biologisch.

8. Denk ook aan de levensduur van je producten

Hoe lang je make-up meegaat, heeft eveneens invloed op de hoeveelheid afval die je produceert. Een product dat je regelmatig gebruikt en volledig opmaakt, is vaak een betere aankoop dan een product dat ongebruikt blijft liggen.

Bewaar make-up volgens de instructies van de fabrikant en houd rekening met de houdbaarheid na opening. Op veel cosmetica staat een symbool van een geopend potje met bijvoorbeeld 6M of 12M. Dat verwijst naar het aanbevolen aantal maanden waarin het product na opening gebruikt kan worden.

Deel producten die rechtstreeks met de ogen of lippen in contact komen liever niet met anderen. Reinig herbruikbare kwasten en sponsjes regelmatig en gooi producten weg wanneer ze duidelijk veranderd zijn of niet meer veilig te gebruiken zijn.

Gooi restjes en verpakkingen bovendien weg volgens de plaatselijke afvalregels. Spoel cosmetica niet zomaar door de gootsteen of het toilet.

Conclusie: kleine keuzes maken een verschil

Milieuvriendelijke make-up kiezen hoeft niet ingewikkeld te zijn. Door kritisch naar ingrediënten en keurmerken te kijken, verpakkingen bewust te kiezen en minder impulsaankopen te doen, kun je de impact van je beautyroutine verkleinen.

Je hoeft niet meteen al je bestaande make-up te vervangen. Gebruik eerst op wat je hebt en maak bij een volgende aankoop een bewuste keuze. Kijk daarbij niet alleen naar natuurlijke ingrediënten of een groene verpakking, maar naar het volledige product: van grondstoffen en productie tot gebruik en afvalverwerking.

Zo bouw je stap voor stap aan een beautyroutine die beter aansluit bij jouw waarden. Want duurzamer omgaan met make-up begint niet bij het kopen van meer groene producten, maar bij het maken van bewustere keuzes.