Vegan eten wordt vaak gezien als een van de meest milieuvriendelijke keuzes die je kunt maken. En daar zit zeker een kern van waarheid in. Dierlijke producten zoals vlees en zuivel hebben gemiddeld een grotere ecologische voetafdruk dan veel plantaardige voedingsmiddelen. Maar betekent dat automatisch dat ieder vegan product beter is voor de planeet?

Niet helemaal.

De impact van voeding wordt namelijk niet alleen bepaald door de vraag of iets plantaardig of dierlijk is. Ook hoe een product wordt geproduceerd, waar het vandaan komt, hoeveel land en water ervoor nodig zijn en hoe sterk het is bewerkt, spelen een rol.

Waarom heeft vlees zo’n grote impact?

Voor de productie van vlees zijn veel grondstoffen nodig. Dieren moeten worden gevoerd, gehuisvest en verzorgd voordat ze uiteindelijk voedsel produceren.

Daarbij komt dat landbouwgrond niet alleen wordt gebruikt voor het houden van dieren, maar ook voor de productie van veevoer. Hierdoor kan de totale milieubelasting aanzienlijk oplopen.

Onderzoek naar verschillende maaltijden laat bijvoorbeeld zien dat veganistische maaltijden gemiddeld een veel lagere milieu-impact kunnen hebben dan vergelijkbare maaltijden met vlees of andere dierlijke ingrediënten. (ScienceDirect)

Plantaardig betekent niet automatisch duurzaam

Toch is het te eenvoudig om te zeggen: plantaardig = altijd goed voor het milieu.

Een avocado, amandel of ander product kan bijvoorbeeld een andere impact hebben op watergebruik, landgebruik of biodiversiteit dan een lokaal geteelde groente. Ook transport en productiemethode kunnen een rol spelen.

Daarnaast is er een verschil tussen een vegan dieet dat vooral bestaat uit groenten, peulvruchten, aardappelen, granen, noten en fruit en een dieet dat grotendeels uit sterk bewerkte plantaardige producten bestaat.

Een voedingspatroon met veel lokale, seizoensgebonden en weinig bewerkte producten kan daarom een verstandige keuze zijn.

Save

Moet je dan volledig vegan worden?

Niet noodzakelijk.

Ook als je niet volledig vegan wilt eten, kun je je ecologische voetafdruk aanzienlijk verkleinen. Een eenvoudige manier is om vaker voor plantaardige maaltijden te kiezen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• linzensoep in plaats van rundvleessoep;
• kikkererwten in plaats van vlees;
• bonen in een chili;
• groenten en peulvruchten als basis van je maaltijd;
• een plantaardig ontbijt;
• enkele dagen per week zonder vlees.

Onderzoek laat zien dat het verminderen van dierlijke producten, vooral vlees, een duidelijke relatie heeft met een lagere milieubelasting. (Nature)

Lokaal eten of vegan eten?

Een veelgestelde vraag is of je beter lokaal dierlijk voedsel kunt eten of een plantaardig product uit het buitenland.

Het antwoord is ingewikkelder dan alleen kijken naar de afstand die een product heeft afgelegd. Bij veel voedingsmiddelen ligt een groot deel van de milieubelasting namelijk al in de productiefase. Transport is niet altijd de belangrijkste factor. (ScienceDirect) Daarom is het verstandig om naar het volledige plaatje te kijken.

Save

De beste keuze? Eet vooral meer plantaardig

Je hoeft niet van vandaag op morgen volledig vegan te worden om een verschil te maken.

Meer plantaardig eten is vaak een praktische én effectieve stap richting een duurzamer voedingspatroon. Kies daarbij zoveel mogelijk voor volwaardige producten zoals groenten, fruit, aardappelen, volkoren granen, bonen en linzen.

Een duurzaam voedingspatroon draait uiteindelijk niet om één perfect product, maar om het geheel van je dagelijkse keuzes.

Conclusie: een vegan eetpatroon heeft gemiddeld een lagere milieu-impact dan een voedingspatroon met veel dierlijke producten. Maar ook binnen plantaardige voeding zijn verschillen. Wie écht duurzaam wil eten, kijkt daarom verder dan alleen het woord ‘vegan’.

---