---

Vlees eten heeft impact op het milieu. Toch is er een groot verschil tussen de verschillende vleessoorten. Rundvlees heeft bijvoorbeeld een veel grotere ecologische voetafdruk dan kip of sommige andere vleessoorten.

Betekent dit dat je zonder schuldgevoel voor kip kunt kiezen? Niet helemaal. Bij de keuze voor duurzaam vlees spelen namelijk meer factoren mee dan alleen de CO₂-uitstoot.

Denk aan landgebruik, water, veevoer, dierenwelzijn, biodiversiteit en de manier waarop de dieren worden gehouden.

De belangrijkste conclusie is daarom eenvoudig: minder vlees eten heeft doorgaans meer effect dan alleen overstappen op een andere vleessoort. Maar als je vlees eet, kun je wel degelijk bewustere keuzes maken.

Waarom heeft vlees zo’n grote impact?

Voor vleesproductie is veel landbouwgrond nodig. Dieren moeten worden gevoerd en verzorgd voordat ze vlees opleveren. Voor sommige dieren is bovendien veel grond nodig voor het verbouwen van veevoer.

Daar komt de uitstoot van broeikasgassen bij.

Vooral runderen hebben een relatief grote klimaatimpact. Runderen produceren tijdens hun spijsvertering methaan, een krachtig broeikasgas. Daarnaast is voor de productie van rundvlees relatief veel land en voer nodig.

Ook lamsvlees behoort tot de vleessoorten met een hoge milieubelasting.

Welk vlees is het meest belastend voor het milieu?

Niet iedere vleessoort heeft dezelfde ecologische voetafdruk.

In grote lijnen kun je stellen:

Rundvlees en lamsvlees → hoge milieu-impact
Varkensvlees → gemiddeld lager
Kippenvlees → doorgaans lager dan rund- en lamsvlees

Dat betekent niet dat kip automatisch ‘duurzaam’ is. Ook kippenhouderij vraagt grondstoffen, energie en voer. Bovendien spelen bij kip andere vraagstukken, zoals dierenwelzijn en de omstandigheden waarin dieren worden gehouden.

De term duurzaam vlees moet je daarom altijd in perspectief bekijken.

Is kip dan een duurzame keuze?

Als je vlees wilt blijven eten en vooral naar klimaatimpact kijkt, is kip doorgaans een minder belastende keuze dan rundvlees.

Maar er is een belangrijk verschil tussen:

minder milieubelastend

en

milieuvriendelijk.

Kippenvlees heeft nog steeds een grotere impact dan veel plantaardige eiwitbronnen, zoals bonen, linzen en kikkererwten.

Wil je je voedselvoetafdruk echt verkleinen? Dan is vaker plantaardig eten meestal een grotere stap dan alleen rundvlees vervangen door kip.

Rundvlees: waarom is de impact zo groot?

Rundvlees springt er bij de milieubelasting vaak duidelijk uit.

Een rund heeft relatief veel voer nodig en groeit langzaam in vergelijking met bijvoorbeeld kippen. Daarnaast produceren runderen methaan.

Ook het landgebruik speelt een rol. Land dat wordt gebruikt voor veehouderij of het verbouwen van veevoer kan niet tegelijkertijd worden gebruikt voor andere doeleinden.

Dat betekent overigens niet dat iedere koe dezelfde impact heeft. De omstandigheden waaronder dieren worden gehouden kunnen sterk verschillen.

En biologisch vlees dan?

Biologisch vlees wordt vaak gezien als een duurzamere keuze. Dat is begrijpelijk, omdat biologische landbouw andere uitgangspunten heeft rond onder meer dierenwelzijn, voer en het gebruik van bepaalde landbouwmiddelen.

Maar biologisch betekent niet automatisch een lagere klimaatimpact.

Een biologische koe blijft bijvoorbeeld een herkauwer die methaan produceert. Bovendien kunnen biologische dieren meer ruimte nodig hebben en langer leven.

Daarom is het verstandig om verschillende aspecten van duurzaamheid van elkaar te onderscheiden:

• klimaatimpact;
• dierenwelzijn;
• biodiversiteit;
• landgebruik;
• watergebruik;
• lokale productie;
• productiewijze.

Er bestaat dus niet altijd één vleessoort die op alle punten de beste keuze is.

Hoe kies je duurzamer vlees?

Wil je vlees blijven eten, maar tegelijkertijd bewuster omgaan met het milieu? Dan kun je verschillende dingen doen.

1. Eet minder vlees

Dit is waarschijnlijk de belangrijkste stap.

Je hoeft niet meteen volledig vegetarisch of veganistisch te worden. Begin bijvoorbeeld met een paar vleesvrije dagen per week.

Een maaltijd met linzen, bonen, kikkererwten of andere plantaardige ingrediënten kan een volwaardig alternatief zijn.

2. Kies minder vaak voor rundvlees

Als je regelmatig rundvlees eet, kan het vervangen van een deel daarvan door een minder milieubelastende optie je voedselvoetafdruk verlagen.

Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor kip of, nog beter, voor een plantaardige eiwitbron.

3. Kijk naar de herkomst

Let bij vlees op de herkomst en productiewijze. Een lokale producent kan interessant zijn als je waarde hecht aan korte ketens en regionale landbouw.

Maar alleen ‘lokaal’ is geen garantie dat vlees de laagste klimaatimpact heeft. De manier waarop het dier is gehouden en gevoerd blijft belangrijk.

4. Kies kwaliteit boven kwantiteit

In plaats van regelmatig grote hoeveelheden vlees te eten, kun je ervoor kiezen om minder vlees van goede kwaliteit te kopen.

Een kleinere hoeveelheid vlees kan bijvoorbeeld onderdeel zijn van een maaltijd waarin groenten, aardappelen, granen of peulvruchten de hoofdrol spelen.

5. Verspil geen vlees

Vlees weggooien is extra zonde. Alle grondstoffen, energie en landbouw die nodig waren om het vlees te produceren, zijn dan voor niets gebruikt.

Koop daarom hoeveel je nodig hebt, bewaar vlees goed en gebruik restjes in een volgende maaltijd.

Kun je vlees eten én duurzaam leven?

Ja.

Duurzaam leven betekent niet dat je bij iedere aankoop de perfecte keuze moet maken. Het gaat vooral om het totaal van je keuzes.

Als je van dagelijks vlees eten naar enkele keren per week gaat, kan dat een grotere verandering betekenen dan eindeloos zoeken naar het ‘perfecte’ stukje vlees.

Een handige vuistregel is:

Minder vlees → vaker plantaardig → kies bewust wanneer je wel vlees eet → verspil zo weinig mogelijk.

Van vlees naar meer plantaardig

Een makkelijke manier om minder vlees te eten is om niet te denken in termen van wat mag ik niet meer eten?, maar juist te kijken naar wat je kunt toevoegen.

Probeer bijvoorbeeld:

• chili met kidneybonen;
• linzencurry;
• pasta met groenten en linzen;
• wraps met kikkererwten;
• een maaltijd met geroosterde groenten en hummus;
• een salade met bonen en volkoren granen.

Zo wordt plantaardig eten niet alleen een vervanging, maar een volwaardig onderdeel van je dagelijkse voeding.

Conclusie: welk vlees is het meest duurzaam?

Niet alle vleessoorten zijn even belastend voor het milieu. Vooral rund- en lamsvlees hebben doorgaans een hoge klimaatimpact. Kip heeft gemiddeld een lagere klimaatimpact, maar kan daarom nog niet automatisch als duurzaam worden beschouwd.

Wie zijn ecologische voetafdruk wil verkleinen, doet er vooral goed aan om minder vlees te eten en vaker voor plantaardige eiwitbronnen te kiezen.

En wanneer je wel vlees eet? Kies bewust, koop niet meer dan nodig en voorkom voedselverspilling.

Duurzamer eten hoeft niet perfect te zijn. Elke maaltijd waarin je een bewuste keuze maakt, telt.

---